Mua BHYT tự nguyện ở nơi tạm trú được không?

Mua BHYT tự nguyện ở nơi tạm trú được không là thắc mắc phổ biến của nhiều người đang sinh sống, học tập và làm việc xa nơi đăng ký thường trú. Trên thực tế, không ít trường hợp gặp khó khăn khi muốn tham gia bảo hiểm y tế nhưng lo ngại vướng quy định về hộ khẩu, tạm trú hoặc thủ tục theo hộ gia đình. Cùng AZVLAW tìm hiểu thông qua nội dung sau đây nhé!

1. Mua BHYT tự nguyện ở nơi tạm trú được không?

Theo quy định hiện hành, người dân hoàn toàn có thể mua bảo hiểm y tế tự nguyện tại nơi tạm trú nếu không thuộc nhóm được doanh nghiệp đóng bảo hiểm xã hội. Từ ngày 01/01/2016, việc tham gia BHYT được thực hiện theo hình thức hộ gia đình, áp dụng cho cả người có đăng ký thường trú và người đã đăng ký tạm trú hợp pháp.

Theo đó, trong trường hợp bạn đang sinh sống, học tập hoặc làm việc tại nơi tạm trú và không tham gia BHYT bắt buộc qua công ty, bạn có thể đăng ký mua BHYT tự nguyện ngay tại địa phương nơi tạm trú hoặc lựa chọn mua tại nơi thường trú, tùy điều kiện thực tế. Điều quan trọng là bạn có thông tin cư trú hợp lệ để cơ quan bảo hiểm tiếp nhận và giải quyết hồ sơ theo đúng quy định.

2. Người tạm trú đăng ký mua BHYT tự nguyện ở đâu

Theo Công văn 777/BHXH-BT năm 2015, từ ngày 01/01/2016, việc tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện được thực hiện theo hình thức hộ gia đình, kể cả đối với người đang tạm trú.

Hiện nay, bảo hiểm y tế tự nguyện không được đăng ký mua tại bệnh viện hoặc cơ sở khám, chữa bệnh. Thay vào đó, người dân – bao gồm cả người tạm trú – có thể đăng ký tại các địa điểm do địa phương bố trí, cụ thể như:

• Cơ quan Bảo hiểm xã hội xã, phường, thị trấn nơi đang cư trú hoặc tạm trú
• Đại lý thu bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế được cơ quan BHXH ủy quyền

Khi đăng ký mua bảo hiểm y tế tự nguyện, người tạm trú cần chuẩn bị hồ sơ đầy đủ theo quy định, bao gồm:

• Tờ khai tham gia bảo hiểm y tế (Mẫu số 01/BHYT)
• Chứng minh nhân dân hoặc Căn cước công dân
• Sổ hộ khẩu hoặc giấy xác nhận tạm trú, dùng để xác định thành viên hộ gia đình tham gia BHYT (theo hướng dẫn tại Công văn 3170/BHXH-BT năm 2015)

Như vậy, người tạm trú hoàn toàn có thể mua bảo hiểm y tế tự nguyện tại cơ quan BHXH hoặc các đại lý thu tại địa phương, miễn là chuẩn bị đầy đủ giấy tờ cần thiết để đăng ký theo hộ gia đình đúng quy định pháp luật.

3. Điều kiện tham gia BHYT tự nguyện khi đang tạm trú

Người đang sinh sống tại nơi tạm trú hoàn toàn có thể tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện, nếu đáp ứng các điều kiện cơ bản sau:

• Có đăng ký tạm trú hợp pháp: Người tham gia cần có giấy xác nhận tạm trú hoặc thông tin tạm trú đã được cập nhật trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về cư trú.
• Không thuộc nhóm đã tham gia BHYT bắt buộc: Áp dụng với người không được doanh nghiệp, cơ quan, nhà trường hoặc tổ chức đóng BHYT (ví dụ: lao động tự do, nội trợ, người kinh doanh cá thể…).
• Tham gia theo hình thức hộ gia đình: Việc mua BHYT tự nguyện thực hiện theo hộ gia đình tại nơi tạm trú; các thành viên chưa có BHYT đều phải tham gia.
• Có giấy tờ tùy thân hợp lệ: Bao gồm CCCD/CMND hoặc giấy tờ định danh cá nhân theo quy định.
• Thực hiện đúng nơi đăng ký: Mua BHYT tại cơ quan BHXH, UBND cấp xã/phường hoặc đại lý thu BHYT tại địa bàn tạm trú.

Việc đáp ứng đầy đủ các điều kiện trên sẽ giúp quá trình đăng ký BHYT tự nguyện tại nơi tạm trú diễn ra thuận lợi, đảm bảo quyền lợi khám chữa bệnh theo đúng quy định pháp luật.

4. Thủ tục mua bảo hiểm y tế tự nguyện theo hộ gia đình

Để tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện theo hình thức hộ gia đình, người đăng ký cần thực hiện theo trình tự sau:

Bước 1: Khai thông tin tham gia BHYT

Người tham gia điền đầy đủ, chính xác thông tin cá nhân vào Tờ khai tham gia bảo hiểm y tế mẫu TK1-TS. Việc kê khai đúng ngay từ đầu sẽ giúp hồ sơ được tiếp nhận và xử lý nhanh chóng.

Bước 2: Nộp hồ sơ đăng ký

Sau khi hoàn tất tờ khai, hồ sơ được nộp tại cơ quan bảo hiểm xã hội hoặc tổ chức dịch vụ thu BHXH, BHYT tại nơi đang thường trú hoặc tạm trú. Khi đi nộp hồ sơ, người đăng ký cần mang theo CCCD/CMND và sổ hộ khẩu hoặc sổ tạm trú bản gốc để đối chiếu thông tin.

Bước 3: Đóng phí bảo hiểm y tế

Căn cứ vào số lượng thành viên tham gia trong hộ gia đình, người đăng ký tiến hành đóng mức phí BHYT theo quy định hiện hành và nhận giấy hẹn trả thẻ.

Bước 4: Nhận thẻ BHYT

Trong thời hạn không quá 05 ngày làm việc kể từ khi hồ sơ hợp lệ được tiếp nhận, cơ quan BHXH sẽ cấp thẻ bảo hiểm y tế. Người tham gia đến đúng địa điểm đã nộp hồ sơ để nhận thẻ theo lịch hẹn.

5. Mức phí đóng bảo hiểm y tế tự nguyện hiện hành

Từ ngày 01/7/2024, mức đóng bảo hiểm y tế (BHYT) tự nguyện theo hộ gia đình được tính căn cứ vào mức lương cơ sở mới là 2.340.000 đồng/tháng, theo quy định tại Nghị định 73/2024/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 30/6/2024.

Theo Điểm e Khoản 1 Điều 7 Nghị định 146/2018/NĐ-CP, mức đóng BHYT tự nguyện của các thành viên trong cùng một hộ gia đình được áp dụng theo nguyên tắc giảm dần, cụ thể:

• Thành viên thứ nhất: đóng 4,5% mức lương cơ sở
• Thành viên thứ hai: đóng 70% mức của người thứ nhất
• Thành viên thứ ba: đóng 60% mức của người thứ nhất
• Thành viên thứ tư: đóng 50% mức của người thứ nhất

• Từ người thứ năm trở đi: đóng 40% mức của người thứ nhất

Bảng mức đóng BHYT tự nguyện theo hộ gia đình (áp dụng từ 01/7/2024)

Có thể thấy, số lượng thành viên tham gia càng nhiều thì mức đóng BHYT bình quân trên mỗi người càng giảm, giúp tiết kiệm chi phí cho hộ gia đình. Tuy nhiên, mức giảm này chỉ được áp dụng khi tất cả các thành viên cùng tham gia BHYT trong cùng một năm tài chính.

Như vậy, kể từ 01/7/2024, mức đóng BHYT tự nguyện theo hộ gia đình cao nhất là 105.300 đồng/tháng và thấp nhất là 42.120 đồng/tháng, tùy theo thứ tự thành viên tham gia trong hộ.

6. Quyền lợi khi mua BHYT tự nguyện tại nơi tạm trú

Việc tham gia bảo hiểm y tế tự nguyện tại nơi tạm trú mang đến nhiều lợi ích thiết thực cho người dân, đặc biệt là những người sinh sống và làm việc xa nơi thường trú. Người tham gia có thể khám, chữa bệnh tại các cơ sở y tế gần nơi ở tạm thời, từ đó tiết kiệm đáng kể thời gian, chi phí đi lại và thuận tiện hơn trong quá trình điều trị.

Bên cạnh đó, BHYT tự nguyện tại nơi tạm trú vẫn đảm bảo đầy đủ quyền lợi y tế tương đương với việc tham gia tại nơi thường trú. Người tham gia được quỹ BHYT chi trả chi phí khám chữa bệnh theo đúng mức hưởng quy định, góp phần giảm áp lực tài chính khi phát sinh các khoản chi y tế không lường trước.

Các quyền lợi nổi bật gồm:

• Hưởng chế độ khám chữa bệnh BHYT tại các cơ sở y tế công lập và một số cơ sở y tế tư nhân có ký hợp đồng với BHYT, tương tự người tham gia tại nơi thường trú.
• Chủ động bảo vệ sức khỏe, hỗ trợ chi trả chi phí điều trị, thuốc men, giúp người tham gia yên tâm hơn khi không may ốm đau, bệnh tật.
• Thực hiện trách nhiệm công dân, góp phần xây dựng hệ thống bảo hiểm y tế toàn dân, hướng tới mục tiêu chăm sóc sức khỏe cộng đồng bền vững.

Một số lưu ý khi tham gia BHYT tự nguyện tại nơi tạm trú:

• Thời hạn tham gia: Người dân có thể lựa chọn hình thức đóng theo tháng, theo quý hoặc theo năm tùy nhu cầu.
• Mức đóng BHYT: Được xác định căn cứ theo quy định của pháp luật và chính sách áp dụng tại từng địa phương.
• Quy định liên quan: Trong quá trình tham gia, người dân nên tìm hiểu kỹ các điều kiện, thủ tục và quyền lợi cụ thể để đảm bảo thực hiện đúng quy định hiện hành.

7. Những lưu ý khi mua bảo hiểm y tế tại nơi tạm trú

Mua bảo hiểm y tế (BHYT) tại nơi tạm trú là quyền của người dân, tuy nhiên trong quá trình thực hiện, bạn cần nắm rõ một số điểm quan trọng để tránh vướng thủ tục và đảm bảo đầy đủ quyền lợi:

Lưu ý về hồ sơ và thủ tục đăng ký

• Pháp luật cho phép đăng ký BHYT tại nơi tạm trú, nhưng yêu cầu hồ sơ có thể khác nhau giữa các địa phương.
• Một số địa phương yêu cầu giấy tạm trú riêng hoặc xác nhận cư trú rõ ràng.
• Trường hợp ở trọ, nếu chủ nhà không hỗ trợ cung cấp thông tin hoặc không tham gia BHYT, việc đăng ký có thể gặp khó khăn.
• Khi đó, người tạm trú có thể:

• Liên hệ công an địa phương để xin xác nhận hoặc cấp giấy tạm trú độc lập
• Hoặc đăng ký thông qua đại lý thu BHYT để được hướng dẫn cụ thể theo quy định từng địa bàn

Lưu ý về quyền lợi khám chữa bệnh

• Mua BHYT tại nơi tạm trú không làm mất quyền lợi, nhưng cần chú ý nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu.
• Theo Luật Bảo hiểm y tế:

• Khám chữa bệnh trái tuyến tại bệnh viện tuyến trung ương: chỉ được thanh toán 40% chi phí điều trị nội trú
• Khám chữa bệnh tại bệnh viện tuyến huyện: được hưởng 100% mức chi trả
• Điều trị nội trú tại bệnh viện tuyến tỉnh: được thanh toán đúng mức hưởng

• Vì vậy, nên chọn cơ sở y tế ban đầu gần nơi sinh sống để thuận tiện và tối ưu quyền lợi.

Lưu ý về thời gian tham gia BHYT

• Cần đóng BHYT liên tục để đảm bảo quyền lợi lâu dài.

• Nếu gián đoạn quá 03 tháng, người tham gia:

• Phải đăng ký lại từ đầu
• Không được cộng dồn thời gian tham gia liên tục 5 năm, ảnh hưởng đến mức hưởng cao (100% chi phí trong một số trường hợp)

• Nên theo dõi thời hạn thẻ BHYT và gia hạn đúng thời điểm để tránh bị gián đoạn quyền lợi.

8. Dịch vụ đăng ký tạm trú tại AZVLAW

Dịch vụ đăng ký và làm thẻ tạm trú tại AZVLAW là giải pháp toàn diện dành cho người nước ngoài đang sinh sống, làm việc hợp pháp tại Việt Nam. Với định hướng xử lý nhanh – đúng luật – tiết kiệm thời gian, AZVLAW đồng hành cùng khách hàng trong suốt quá trình hoàn thiện thủ tục cư trú.

Quy trình dịch vụ chuyên nghiệp gồm 5 bước:

• Bước 1: Tư vấn điều kiện & rà soát hồ sơ

Chuyên viên pháp lý của AZVLAW tư vấn chi tiết từng trường hợp cụ thể, hướng dẫn chuẩn bị giấy tờ cần thiết theo đúng quy định hiện hành, hạn chế tối đa sai sót phát sinh.

• Bước 2: Ký kết dịch vụ & tiếp nhận hồ sơ

Sau khi thống nhất phương án xử lý, khách hàng ký hợp đồng và bàn giao hồ sơ. AZVLAW bắt đầu triển khai ngay để đảm bảo tiến độ.

• Bước 3: Soạn thảo & hoàn chỉnh hồ sơ pháp lý

AZVLAW trực tiếp soạn tờ khai, sắp xếp và hoàn thiện toàn bộ hồ sơ xin thẻ tạm trú theo đúng yêu cầu của cơ quan quản lý xuất nhập cảnh.

• Bước 4: Đại diện nộp hồ sơ tại cơ quan có thẩm quyền

Chúng tôi thay mặt khách hàng nộp hồ sơ tại Cục Quản lý Xuất nhập cảnh – Bộ Công an, theo dõi quá trình tiếp nhận và xử lý hồ sơ.

• Bước 5: Theo dõi kết quả & bàn giao thẻ tạm trú

AZVLAW liên tục cập nhật tình trạng hồ sơ, thông báo kết quả kịp thời và bàn giao thẻ tạm trú tận tay khách hàng ngay khi được cấp.

9. Một số câu hỏi thường gặp

Câu 1: Mua BHYT tại nơi tạm trú có gì khác so với nơi thường trú?

Xét về quyền lợi bảo hiểm y tế, việc mua BHYT tại nơi tạm trú hay nơi thường trú không có sự khác biệt, với điều kiện người tham gia thực hiện đúng quy định của pháp luật. Người mua vẫn được hưởng đầy đủ mức chi trả BHYT khi khám, chữa bệnh theo tuyến đăng ký.

Tuy nhiên, khi đăng ký BHYT tại nơi tạm trú, người tham gia bắt buộc phải tham gia theo hình thức bảo hiểm y tế hộ gia đình và cần xuất trình sổ tạm trú hoặc giấy xác nhận tạm trú còn hiệu lực. Đây là điểm khác biệt cơ bản so với việc mua BHYT tại nơi thường trú.

Câu 2: Không gia hạn tạm trú đúng hạn có bị xóa đăng ký tạm trú không?

Theo khoản 1 Điều 29 Luật Cư trú 2020, việc quá hạn gia hạn tạm trú không phải là căn cứ để xóa đăng ký tạm trú. Cơ quan công an chỉ xóa đăng ký tạm trú khi người cư trú thuộc các trường hợp luật định như: đã chết, vắng mặt trên 06 tháng, chấm dứt thuê nhà, được đăng ký thường trú tại chính địa chỉ tạm trú,…

Câu 3: Thời gian giải quyết hồ sơ mua BHYT tại nơi tạm trú là bao lâu?

Theo Quyết định 595/QĐ-BHXH, hồ sơ đăng ký mua bảo hiểm y tế (BHYT) tại nơi tạm trú sẽ được cơ quan bảo hiểm xã hội giải quyết trong khoảng 10 ngày làm việc, tính từ thời điểm người đăng ký nộp đầy đủ và hợp lệ các giấy tờ theo quy định.

Sau khi hoàn tất xử lý, thẻ BHYT sẽ được trả tại nơi tiếp nhận hồ sơ hoặc theo hình thức nhận đã đăng ký ban đầu. Để tránh kéo dài thời gian giải quyết, người tham gia nên chuẩn bị hồ sơ đầy đủ, kê khai thông tin chính xác và kiểm tra kỹ trước khi nộp.

Câu 4: Phí mua bảo hiểm y tế tại nơi tạm trú có khác với nơi thường trú không?

Không. Mức phí mua bảo hiểm y tế tự nguyện theo hộ gia đình được áp dụng thống nhất trên toàn quốc, không phân biệt đăng ký tại nơi thường trú hay tạm trú.

Theo quy định hiện hành, mức đóng BHYT tự nguyện được tính dựa trên tỷ lệ 4,5% mức lương cơ sở đối với thành viên đầu tiên, các thành viên tiếp theo được giảm dần theo thứ tự. Công văn 777/BHXH-BT cũng khẳng định việc tham gia BHYT tại nơi tạm trú không làm thay đổi mức phí phải đóng, miễn là người tham gia đóng đủ số tiền theo quy định để thẻ BHYT có hiệu lực sử dụng.

Như vậy, người dân có thể yên tâm mua BHYT tại nơi tạm trú mà không lo phát sinh chi phí cao hơn so với nơi thường trú.

Tóm lại, mua BHYT tự nguyện ở nơi tạm trú được không thì câu trả lời là hoàn toàn có thể, miễn là người tham gia đáp ứng đúng điều kiện và thực hiện theo hình thức hộ gia đình theo quy định. Việc đăng ký BHYT ngay tại nơi tạm trú không chỉ giúp đảm bảo quyền lợi khám chữa bệnh liên tục mà còn thuận tiện hơn trong sinh hoạt và chăm sóc sức khỏe lâu dài. Nếu bạn còn băn khoăn hãy liên hệ ngay với AZVLAW để được hỗ trợ và tư vấn miễn phí nhé!