Trụ Sở 
Thủ tục ly hôn đơn phương là hành trình không dễ dàng khi chỉ một bên muốn chấm dứt hôn nhân, còn phía kia không đồng ý hoặc cố tình gây khó khăn. Hồ sơ cốt lõi gồm đơn khởi kiện, bản chính Giấy đăng ký kết hôn, CCCD và giấy khai sinh của con chung (nếu có). Đơn nộp tại Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú hoặc làm việc. Thời gian giải quyết thường từ 4 đến 6 tháng, có thể lâu hơn nếu có tranh chấp tài sản hoặc quyền nuôi con.
1. Ly hôn đơn phương là gì? Điều kiện để Tòa án chấp nhận
Nắm rõ thủ tục ly hôn đơn phương ngay từ đầu giúp người trong cuộc chủ động chuẩn bị hồ sơ, tránh mất thời gian đi lại nhiều lần và hiểu đúng quyền lợi của mình trước khi bước vào quá trình tố tụng.
1.1 Khi nào được quyền ly hôn đơn phương
Ly hôn đơn phương (hay còn gọi là ly hôn theo yêu cầu của một bên) là trường hợp chỉ vợ hoặc chồng nộp đơn yêu cầu Tòa án chấm dứt quan hệ hôn nhân, không có sự đồng thuận của bên còn lại. Đây là điểm khác biệt căn bản so với thuận tình ly hôn, khi cả hai bên cùng ký đơn và đã thống nhất về việc chia tài sản, nuôi con.
Theo quy định của pháp luật hôn nhân và gia đình hiện hành, Tòa án chấp nhận yêu cầu ly hôn đơn phương nếu người khởi kiện chứng minh được một trong các căn cứ sau (Điều 56 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014):
- Vợ hoặc chồng có hành vi bạo lực gia đình đối với người kia hoặc thành viên khác trong gia đình.
- Một bên vi phạm nghiêm trọng quyền, nghĩa vụ vợ chồng (ví dụ: ngoại tình, không chăm lo đời sống chung, không đóng góp tài chính cho gia đình) khiến hôn nhân lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được.
- Vợ hoặc chồng của người bị Tòa án tuyên bố mất tích có quyền yêu cầu ly hôn.
Trên thực tế, Tòa án không xét đơn thuần theo một hành vi đơn lẻ mà đánh giá tổng thể mức độ mâu thuẫn, khả năng hàn gắn và hậu quả thực tế đối với đời sống chung của vợ chồng.
1.2 Trường hợp không được ly hôn đơn phương
Pháp luật đặt ra một ngoại lệ quan trọng nhằm bảo vệ phụ nữ và trẻ nhỏ trong giai đoạn nhạy cảm của gia đình.
Chồng không có quyền yêu cầu ly hôn khi vợ đang mang thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi, không phân biệt người vợ mang thai hoặc sinh con với ai. Quy định này chỉ áp dụng cho người chồng, người vợ vẫn có quyền yêu cầu ly hôn bình thường trong giai đoạn này.
Theo hướng dẫn của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao tại Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP, “sinh con” trong trường hợp này còn bao gồm cả tình huống con mất trước khi đủ 12 tháng tuổi hoặc vợ phải đình chỉ thai nghén khi thai đã từ 22 tuần tuổi trở lên. Nếu chồng nộp đơn ly hôn trong giai đoạn bị hạn chế nêu trên, Tòa án sẽ không thụ lý cho đến khi hết thời hạn hạn chế.
2. Hồ sơ ly hôn đơn phương cần những giấy tờ gì?
Chuẩn bị hồ sơ đầy đủ ngay từ đầu giúp rút ngắn đáng kể thời gian giải quyết và hạn chế việc phải bổ sung, đi lại nhiều lần.
2.1 Hồ sơ cơ bản
| STT | Giấy tờ cần chuẩn bị | Ghi chú |
| 1 | Mẫu đơn ly hôn chuẩn Tòa án | Trình bày rõ căn cứ ly hôn, yêu cầu về con chung và tài sản (nếu có) |
| 2 | Bản chính Giấy chứng nhận đăng ký kết hôn | Nếu thất lạc hoặc bị bên còn lại giữ, xin bản sao trích lục tại nơi đã đăng ký |
| 3 | CCCD/CMND và Giấy xác nhận thông tin cư trú của người khởi kiện | Bản sao có chứng thực |
| 4 | Giấy khai sinh của con chung (nếu có) | Bản sao có chứng thực |
| 5 | Giấy tờ chứng minh tài sản chung (nếu có tranh chấp) | Sổ đỏ, đăng ký xe, sổ tiết kiệm, giấy tờ cổ phần, phần vốn góp… |
| 6 | Tài liệu, chứng cứ chứng minh căn cứ ly hôn (nếu có) | Biên bản làm việc, hình ảnh, tin nhắn, xác nhận của cơ quan chức năng… |
2.2 Cách xử lý khi bị giấu giấy tờ
Trong không ít trường hợp, bên bị đơn cố tình giữ hoặc giấu giấy tờ để gây khó khăn cho người khởi kiện. Dưới đây là hướng xử lý cho từng tình huống cụ thể:
(1) Bị giấu Giấy đăng ký kết hôn: Người khởi kiện có thể đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đã đăng ký kết hôn trước đây để xin cấp bản sao trích lục kết hôn. Từ ngày 01/7/2025, toàn bộ thẩm quyền hộ tịch trước đây do cấp huyện đảm nhận, kể cả trường hợp kết hôn có yếu tố nước ngoài, đã được chuyển giao cho UBND cấp xã, nên không cần tìm đến cơ quan cấp huyện như trước.
(2) Bị giấu CCCD hoặc thông tin cư trú của bị đơn: Người khởi kiện có thể đến cơ quan Công an cấp xã, phường nơi bị đơn cư trú (hoặc nơi cư trú cuối cùng được biết đến) để đề nghị cấp Giấy xác nhận thông tin về cư trú (mẫu CT07). Thời hạn giải quyết chỉ nửa ngày làm việc nếu thông tin đã có trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hoặc tối đa 3 ngày làm việc nếu cần xác minh thêm.
(3) Bị giấu giấy khai sinh của con: Liên hệ UBND cấp xã nơi đã đăng ký khai sinh cho con để xin cấp bản sao trích lục.
Trường hợp đã cố gắng nhưng vẫn không thể tự thu thập đủ hồ sơ, người khởi kiện có thể đề nghị Tòa án hỗ trợ thu thập tài liệu, chứng cứ theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự.
Xem thêm: Có được ủy quyền nộp đơn ly hôn cho người khác không?
3. Quy trình 5 bước thực hiện thủ tục ly hôn đơn phương
Sau khi chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, quy trình ly hôn đơn phương tại Tòa án thường trải qua 5 bước sau:
(1) Nộp hồ sơ ở đâu?
Người khởi kiện nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn đang cư trú hoặc làm việc, theo nguyên tắc thẩm quyền của Bộ luật Tố tụng dân sự. Đây là điểm nhiều người dễ nhầm lẫn vì có xu hướng nộp đơn tại nơi mình đang sinh sống thay vì nơi cư trú của bị đơn. Trường hợp không xác định được nơi cư trú hiện tại của bị đơn, đơn được nộp tại Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc cuối cùng được biết đến.
Lưu ý: Từ ngày 01/7/2025, mô hình Tòa án nhân dân cấp huyện đã chấm dứt hoạt động và được thay thế bằng Tòa án nhân dân khu vực, kế thừa toàn bộ thẩm quyền giải quyết các vụ việc hôn nhân, gia đình trước đây.
(2) Đóng tạm ứng án phí
Sau khi thụ lý, Tòa án gửi thông báo yêu cầu nộp tạm ứng án phí. Người khởi kiện mang thông báo này đến Phòng Thi hành án dân sự khu vực (tên gọi hiện nay thay cho Chi cục Thi hành án dân sự cấp huyện trước đây) để nộp tiền, sau đó nộp lại biên lai cho Tòa án trong thời hạn quy định để vụ việc chính thức được thụ lý.
(3) Tham gia hòa giải
Hòa giải tại Tòa án là thủ tục bắt buộc trước khi đưa vụ án ra xét xử. Nếu bị đơn cố tình vắng mặt trong các lần triệu tập hợp lệ, Tòa án sẽ lập biên bản hòa giải không thành và chuyển sang giai đoạn chuẩn bị xét xử.
(4) Chuẩn bị xét xử
Tòa án xác minh, thu thập chứng cứ, có thể tổ chức định giá tài sản nếu có tranh chấp, trước khi ra quyết định đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm.
(5) Xét xử và ra bản án
Ngay cả khi bị đơn đã được triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt lần thứ hai mà không có lý do chính đáng, Tòa án vẫn tiến hành xét xử vắng mặt theo quy định. Bản án ly hôn có hiệu lực pháp luật sau khi hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị theo quy định.
Xem thêm: Cách làm thủ tục ly hôn năm 2026: Hướng dẫn hồ sơ, quy trình từ A-Z
Xem thêm: Hướng dẫn chuẩn bị hồ sơ, thủ tục ly hôn thuận tình chi tiết năm 2026
4. Ly hôn đơn phương mất bao lâu? Hết bao nhiêu tiền?
Thời gian giải quyết một vụ ly hôn đơn phương thông thường kéo dài từ 4 đến 6 tháng kể từ ngày Tòa án thụ lý. Trên thực tế, thời gian này có thể kéo dài 1 đến 2 năm nếu vụ việc có tranh chấp phức tạp về tài sản, quyền nuôi con hoặc bị đơn cố tình bất hợp tác, vắng mặt, gây khó khăn cho việc tống đạt.
Về án phí, nếu vụ việc không có tranh chấp tài sản, mức án phí dân sự sơ thẩm cố định hiện nay là 300.000 đồng (theo Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14). Trường hợp vợ chồng yêu cầu Tòa án phân chia tài sản chung (nhà đất, xe, tiền gửi, cổ phần…), phần án phí liên quan đến tài sản sẽ được tính theo giá trị tài sản có tranh chấp, áp dụng biểu mức lũy tiến theo quy định pháp luật về án phí, lệ phí Tòa án.
5. Dịch vụ ly hôn đơn phương trọn gói tại AZVLAW
Bạn đang gặp khó khăn khi làm thủ tục ly hôn đơn phương? Thực tế, rất nhiều hồ sơ bị Tòa án trả lại hoặc yêu cầu sửa đổi do:
- Thiếu giấy tờ hoặc nộp sai thẩm quyền Tòa án.
- Trình bày căn cứ ly hôn chưa rõ ràng.
- Mất thời gian đi lại nhiều lần và áp lực tâm lý khi phải chạm mặt đối phương.
AZVLAW đồng hành giải quyết mọi khó khăn
- Soạn thảo chuẩn xác: Luật sư trực tiếp soạn đơn khởi kiện đúng quy định.
- Thu thập giấy tờ: Hỗ trợ trích lục đăng ký kết hôn, xác nhận cư trú bị thiếu.
- Bảo vệ quyền lợi: Đại diện giải quyết quyền nuôi con và phân chia tài sản.
- Hạn chế chạm mặt: Giảm tối đa tần suất bạn phải trực tiếp gặp đối phương tại Tòa.
Vì sao hơn 10.000 khách hàng đã tin tưởng AZVLAW?
- Kinh nghiệm và uy tín: Xử lý thành công hơn 10.000 hồ sơ từ 2016 với tỷ lệ đúng tiến độ cam kết đạt 95%.
- Hỗ trợ toàn diện: Đồng hành cả trong các thủ tục sau ly hôn như điều chỉnh hộ tịch hay thỏa thuận tài sản.
- Giải pháp Pháp lý – Tài chính đồng bộ: Nhờ kết hợp với đơn vị kế toán – thuế AZTAX trong cùng hệ sinh thái, AZVLAW xử lý trọn gói các vụ việc phức tạp liên quan đến vốn góp, cổ phần doanh nghiệp và thuế bất động sản.
Thủ tục ly hôn đơn phương sẽ nhẹ nhàng hơn rất nhiều khi có giải pháp đúng đắn ngay từ đầu.
Để đánh giá hồ sơ miễn phí và nhận phương án xử lý sớm nhất vui lòng liên hệ:
- Hotline/ Zalo: 0902 348 865
- Địa chỉ tư vấn trực tiếp: 135 Đường số 12, KDC Cityland, Phường Gò Vấp, TP.HCM
6. Câu hỏi thường gặp về thủ tục ly hôn đơn phương
6.1 Người kia không đồng ý ký đơn thì có ly hôn được không?
Có. Quyền yêu cầu ly hôn là quyền nhân thân độc lập của mỗi người, không phụ thuộc vào sự đồng ý của bên còn lại. Nếu chứng minh được căn cứ ly hôn theo quy định, Tòa án vẫn giải quyết cho ly hôn dù bị đơn không ký đơn hoặc phản đối yêu cầu này.
6.2 Bị đơn cố tình vắng mặt tại Tòa thì sao?
Nếu bị đơn đã được triệu tập hợp lệ nhưng vẫn cố tình vắng mặt, vụ việc không vì thế mà bị đình trệ. Tòa án lập biên bản hòa giải không thành, sau đó xét xử vắng mặt theo thủ tục chung khi bị đơn vắng mặt lần thứ hai không có lý do chính đáng.
6.3 Ai sẽ được quyền nuôi con sau khi ly hôn?
Việc nuôi con dựa trên quyền lợi mọi mặt của con. Với con dưới 36 tháng tuổi, pháp luật ưu tiên giao cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
6.4 Chồng có được yêu cầu ly hôn khi vợ đang mang thai hoặc nuôi con nhỏ không?
Không. Pháp luật quy định chồng không có quyền yêu cầu ly hôn khi vợ đang mang thai, sinh con hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi, không phân biệt vợ mang thai, sinh con với ai. Quy định này chỉ áp dụng cho chồng, người vợ vẫn có quyền yêu cầu ly hôn bình thường.
6.5 Không biết địa chỉ hiện tại của chồng/vợ thì nộp đơn ở đâu?
Bạn vẫn nộp đơn ly hôn bình thường. Hãy nộp tại Tòa án ở nơi ở hoặc nơi làm việc cũ của chồng/vợ (địa chỉ gần đây nhất mà bạn biết).
Cách Tòa án giải quyết:
- Gửi thông báo: Tòa án sẽ cố gắng gửi thư hoặc tìm cách liên hệ với chồng/vợ bạn theo địa chỉ cũ đó.
- Thông báo công khai: Nếu không liên lạc được, Tòa án sẽ dán thông báo công khai tại địa phương hoặc thông báo qua báo/đài theo đúng quy định.
- Vẫn giải quyết ly hôn: Sau khi đã thông báo công khai mà chồng/vợ bạn vẫn không xuất hiện, Tòa án vẫn sẽ tiến hành xét xử vắng mặt và giải quyết ly hôn cho bạn.
6.6 Có bắt buộc phải thuê luật sư khi ly hôn đơn phương không?
Không bắt buộc, đương sự có thể tự thực hiện thủ tục. Tuy nhiên, với vụ việc có tranh chấp tài sản, quyền nuôi con hoặc bị đơn thiếu hợp tác, sự hỗ trợ của luật sư giúp hồ sơ chuẩn xác hơn và bảo vệ tốt hơn quyền lợi hợp pháp của người khởi kiện.
